Το Κάστρο της Παναγιάς

Μεσαιωνικά τείχη και Βυζαντινά κειμήλια

Εάν θα διάλεγε κάποιος να δει μόνο ένα μέρος στη Λέρο, ε τότε αυτό ας είναι το «απόρθητο Κάστρο» της. Θέα που κόβει την ανάσα, μεσαιωνικά τείχη, θαυματουργές εικόνες, ιστορία και θρύλοι! Μία επίσκεψη δεν είναι ποτέ αρκετή για να χωρέσει όλη την ομορφιά και την ιστορία του Κάστρου.

Το «Κάστρο του Παντελίου» είναι το σημαντικότερο μεσαιωνικό μνημείο και φρουριακό συγκρότημα του νησιού. Είναι χτισμένο σε θεμέλια της Αρχαίας Ακρόπολης στο λόφο Απιτύκι (ή Πιτύκι). Οι δύο περίκεντροι περίβολοι που σώζονται έως σήμερα ανήκουν στη βυζαντινή περίοδο, όπου απαντάται με αυτήν την ονομασία σε χρυσόβουλο του Αλεξίου Κομνηνού. Στη σημερινή του μορφή το διαμόρφωσαν οι Ιππότες του Αγ. Ιωάννη (μέσα 15ου αι.- αρχές 16ου αι.) που αντιστάθηκαν αποτελεσματικά στις συνεχείς και σκληρές πειρατικές επιθέσεις του οθωμανικού στόλου. Πρόσθεσαν τον τρίτο και μεγαλύτερο περίβολο, ενίσχυσαν το βυζαντινό κάστρο με επισκευές και το προσάρμοσαν στις ανάγκες της νέας μορφής πολέμου με νέα οχυρωματικά έργα και κτίσματα. Τα τέσσερα οικόσημα σε διάφορα σημεία των οχυρώσεων μαρτυρούν το πέρασμά τους.

Η εκκλησία της Παναγίας που δίνει στο Κάστρο και το όνομά της, «Κάστρο της Παναγιάς», αποτελεί το πιο σημαντικό θρησκευτικό και πνευματικό σύμβολο του νησιού. Στην εκκλησία σώζεται η εικόνα της Παναγίας της Οδηγήτριας που σύμφωνα με τη θρησκευτική παράδοση εμφανίστηκε στο νησί την εποχή της Εικονομαχίας (9ος αι.) από τη θάλασσα και εγκαταστάθηκε με τρόπο θαυματουργικό στην πυριτιδαποθήκη του Κάστρου ανάμεσα σε δυο αναμμένες λαμπάδες. Προς τιμή της οικοδομήθηκε ο ναός στο ίδιο σημείο. Στη σημερινή του θέση ο ναός οικοδομήθηκε το 1669. Έως το 1719 ο αρχικός μικρός ναός ανακαινίσθηκε και διευρύνθηκε πολλές φορές.

Στις πέντε εκκλησίες που σώζονται στο Κάστρο ο επισκέπτης μπορεί να θαυμάσει χρυσοποίκιλτα τέμπλα του 1745 π.Χ., τμήματα τοιχογραφιών του 9ου αι., τη θαυματουργή εικόνα της Παναγίας ντυμένη με ασήμι που χρονολογείται το 728 μ.Χ. και πιθανολογείται ότι ήταν έργο του Ευαγγελιστή Λουκά, την Παναγία τη Βρεφοκρατούσα πολύτιμο λατρευτικό κειμήλιο σε ξυλόγλυπτο πλαίσιο και χρυσάργυρη επένδυση που φιλοτεχνήθηκε το 1732 και εξαιρετικές αγιογραφίες.

Στο Εκκλησιαστικό Σκευοφυλάκιο Βυζαντινής Τέχνης που βρίσκεται επίσης μέσα στο Κάστρο εκτίθενται πολύτιμα χειρόγραφα και βιβλία, σπάνιες εικόνες και εκκλησιαστικά αντικείμενα.

Κατά τη διάρκεια της Ιταλικής κατοχής έγιναν παρεμβάσεις στο χώρο που χρησιμοποιήθηκε ως παρατηρητήριο.

Rate us and Write a Review

Your Rating for this listing

angry
crying
sleeping
smily
cool
Browse

Your review is recommended to be at least 140 characters long

Your request has been submitted successfully.

building Own or work here? Claim Now! Claim Now!

Claim This Listing